Digital Platforms dersi vize soru ve cevaplari (Güz 2016)

Gectigimiz yillarda 2013 ve 2014 Bahar donemlerinde Kadir Has Universitesi Iletisim Fakultesi Yeni Medya bolumunde ‘Digital Broadcasting’ ismiyle ders vermistim. Hatta yapmis oldugum sinav sorularini da blogumda yayinlamistim. Asagida baglantilarini tekrar paylasiyorum:

lectur2_940x315

Okumaya devam et “Digital Platforms dersi vize soru ve cevaplari (Güz 2016)”

IHS Markit Research ile e-söyleşi

Ingiltere merkezlı IHS Markit Research firmasından Senior Analyst arkadaşım Constantinos benimle bir e-söyleşi yapmak istemişti. Eposta üzerinden soru-cevap şeklindeki iletişimimizi bu platformun okuyucuları için faydalı olabileceği düşüncesi ile buraya da taşıdım. Aklınıza takılan, açıklanmasına ihtiyaç duyduğunuz bölüm olursa bana her zamanki gibi uygarboynudelik@gmail.com üzerinden erişebilirsiniz.

download

What is the current state of the OTT Market in Turkey? Is it a very niche market, with no real impact on the subscribers of the Pay TV players (like Digiturk, D-Smart, Turk Telekom, Turksat)? It has a very small percentage of subscribers, let ‘say less than 1% of the Pay TV Market?

If the OTT landscape in Turkey is examined deeply it’s seen that it is mainly dominated by OTT extensions of the legacy Pay-TV operators. In other words, the majority of the OTT consumption is done by the services provided by Pay TV players, hence almost no impact on the major players. Digiturk, Turksat, TT and Turkcell are all offering their OTT services as a bonus to the main TV offering. D-Smart’s BluTV is kind of different in the sense that with the new organisation and ambition Dogan Group is trying to position BluTV as a isolated product apart from D-Smart but they are still struggling. On top of this, there are still a number of independent OTT players like Netflix, Filmbox etc but due to the lack of marketing power and brand awareness they are not that competent and hardly gain new customers. Overall, taking into account the total number of OTT users in Turkey they could arrive up to 2,6 million mainly powered by TT and Turkcell TV+ customers while the global pay-TV market in Turkey is close to 6 million.

Here are the up-to-date figures:

Okumaya devam et “IHS Markit Research ile e-söyleşi”

e-Interview with Mr. Uygar BOYNUDELİK

Özgür Coşar ismini zaten biliyor olabilirsiniz. Kendisi Turkiye TV/Radyo sektoru hakkinda duzenli yazilar yazan, arastirmaci tarafi cok guclu, ince bir mizah anlasiyi olan, en aktif bloggerlardan biridir. http://sadeceozgur.blogspot.com.tr ve  http://tvtechtr.blogspot.com.tr bloglarinin sahibidir. Gectigimiz gunlerde ingilizce blogu icin benden e-interview talebinde bulundu ve birkaç soru yöneltti. Ben de dilim döndüğü kadar kendi kisisel bakis acimi paylastim.Özgür’un blog sayfasinda da yayinladigi, benim icin de fikirlerimi konsolide etmemde faydali olmus olan bu sohbeti asagiya kopyaliyorum.

tvtechtr

It is my pleasure to introduce you Mr. Uygar BOYNUDELİK. He is a friend of mine who is working in the media business in Turkey.

1. Dear Mr. Boynudelik, let me start with a classical question. Can you please introduce yourself for my readers. 

Dear Özgür, let me first start by thanking you for regularly writing blog posts and being so sincere and transparent and open-hearted as opposed to the general positioning in the industry. Frankly, I’m a fan of yours, truly 🙂 Anyway, I can simply call myself an engineer who is quite interested in TV technologies. I’m really enjoying reading, writing, researching about it. This is what I do for a living (I’m in charge of STB product management in Turkcell) and also my beloved hobby. I keep writing on www.uygarboynudelik.com in Turkish and on www.turkishtvmarket.info in English since many years. I encourage your readers to have a look my web sites, at the end we’re living in a small industry 🙂

2. When we look at the pay TV business in Europe we see that majority of the population is subscribed to one of the offers. However, in Turkey, payTV has just 35 % market share. According to you what is the main difference between the markets?


Let’s me first start with a quick summary of the Pay-TV market in Turkey. Based on the latest report by BTK (regulatory body in Turkey) the Pay-TV subscribers are categorized as follows:
DTH:
  • Digiturk: 2,79 mio
  • D-Smart:  931K
  • Filbox: 29K
  • Tivibu uydu: 116K
Cable:
  • Turksat Cable: 1,16 mio
IPTV:
  • TTNet: 350K
  • Turkcell TV+: 268K
In total, the number of Pay-TV subs are 5,6 million. Actually there are households with more than 1 subscription. Anyway for the sake of simplicity let’s consider there are around 20 million households, then market penetration is calculated as 28 percent. This is simply the ratio of households with Pay-TV subscription. There are certainly homes with OTT services only such as Netflix, Apple TV etc. Nevertheless, from my perspective the Pay-TV rollout should be calculated with this methodology. After this relatively long introduction, coming back to your question my short answer will be the main difference about the market maturity is simply the average income level of the population. If you compare income per capita in Western Europe to Turkey you’ll notice that income per capita is roughly four times bigger in Europe. I see the gap between average income level as the main reason. Secondly, the high level of piracy is another reason, it’s quite difficult to sell content in Turkey while there are tons of free-of-charge, good quality content on the internet. Thirdly, the negative experience people had with various operators are another barrier for the Pay-TV market to grow. People had suffered a lot due to long-lasting and tiring cancellation processes, miscalculated or miscommunicated surprising bills, not best-in-class customer care cycles etc. All these stuff somehow caused people to try to stay away from 24-hours commitment type of Pay-TV offers.

3. Cable, satellite & terrestrial are used nearly 30 % each for TV reception in Europe. As you well know, in Turkey, TV reception is mainly depended on satellite. What are the results of this situation?

That is a very good point Özgur. I think Turkey is kind of unique with this split. If you don’t mind I’d like to share first my two cents about the root-cause of this uniqueness, later on I’ll come back to the consequences. Historically terrestrial broadcasting has been a real mass in Turkey. The government failed to regulate the licenses and broadcasters with the political power or financial strength managed to build their own towers and broadcast their live TV channels. Considering cable space, this medium has been and still is under control of Turksat -a state-owned company- for many years and they’ve lacked to make the right level of investment to expand their footprint. Even today, cable service is only available on limited areas. On the other hand, satellite installation has been increasing constant since 15-20 years in Turkey. As the satellite dish installation coupled with ‘in China made’ cheap satellite receivers become more and more widely penetrated broadcasters started to invest to have free-to-air channels on Turksat satellite even with poor video quality. The main business model for the broadcasters was to have a free-to-air channel on air, to have the possibility to reach millions of people and try to get any possible level of rating and get the interest from advertisers. Alternatively there are a variety of tele-sales channels that are selling remarkably interesting stuff (things to increase sexual power, things supposedly heal your diseases etc.) and dating platforms. Also from time to time, we hear about lawsuits of the people who one way or another fooled by some of these channels. Today, there are almost 500 FTA channels in Turksat. I think this is not typical. Some of these channels are local, some of them are poor video quality. Coming back to the consequences, this disproportionate balance between the alternative mediums (terrestrial, satellite, cable, IP) resulted in almost to chance for Digital Terrestrial adaptation in the market which is already too much delayed. The content quality of the Live TV channels is significantly biased towards rating. The producers are focused on not producing content with high quality but content that could be appealing for the majority of the people thus bringing better ad revenue. The majority of the programs during daytime is either about matching man and woman willing to marry or Big brother type of programs with a lot of aggression. I think digital terrestrial television is dead at birth.

Many thanks for your answers & time. 

 

Digiturk CEO’su: “Futboldan zarar ediyoruz.”

Bu blogda Digiturk’un satis sureci ile ilgili daha once 5 yazi yazmistim.

Bu yazilardan ilki Kasim 2014 yilinda yazilmis. Bu konuyla ilgili bu blogdaki 6. yaziyi okuyorsunuz. Oyle zannediyorum ki en azindan bizim sektorde satis sureci bu kadar suruncemede kalan baska da bir kurum olmamistir. Bu seferki yaziyi tetikleyen konu ise Digiturk’un yeni CEO’sunun yakin zamanda yaptigi aciklamalar oldu. Dileyenler bu baglantidan detayli soylesiyi okuyabilirler ama ben siz sadik okuyucularim icin yazinin bana gore can alici kisimlarini asagidaki gibi derledim: (Yeni CEO Umit Onal’in agzindan yaziyorum)

91168-sportoto

  • Futboldan zarar ediyoruz. Yayin haklari icin Turkiye Futbol Federasyonuna (TFF) yilda 400 milyon dolardan fazla para oduyoruz ama futboldan zarardayiz. (Aslina bakarsaniz bu cok carpici bir paylasim. Kamuoyunda genellikle futbol haklarina sahip olununca rekabet avantaji saglanacagi zannedilir ama anlasilan kazin ayagi hic de oyle degil, diger taraftan bu aciklamayi onumuzdeki sene yapilacak ihaleye katilmayi dusunenleri caydirmaya veya cesaretlerini kirmaya yonelik taktiksel bir hamle olarak gorme de olasi :)) Futbola olan ilgi azaliyor. Yeni ihalede 400 milyon seviyesine ulasmak zor olabilir. 2017-2018 futbol sezonundan itibaren gecerli olacak ihalenin Ocak 2017’de gerceklesmesi bekleniyor.
  • beIN Media Grup ile 6 ay oncesinde bir anlasma noktasina geldik. Vergi ile ilgili prosedurler de tamamlandi. Satis ile ilgili artik son 2 aya giriyoruz. Satis Digiturk’un %100’unu kapsayacak ve satis islemi 1 milyar USD’nin uzerinde gerceklesecek. Bir sonraki ihale ile ilgili halen devam eden bir surec var ama detaylari halen net degil.Ihalenin Ocak 2017’de yapilmasi bekleniyor. Bu ihaleyi kim yapacak? Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) mu yoksa Kulüpler Birliği mi? Henüz bu konuda net bir şey yok.  Bizim için ihaleyi kimin yapacağı önemli değil. Ancak yayın haklarına talip olan kuruluşlarla mutlaka görüşmeler yapıp ortak fikirler geliştirilmeli.
  • Canli bir futbol yayini icin yaklasik 60 kisilik bir ekip 10-11 saatlik bir efor harciyor. Derbi maclarda ozellikle Fenerbahce- Galatasaray maclarindaki reklam geliri en yuksek oluyor. ( 5 milyon liradan fazla ). Lig’de yarışın kızıştığı dönemlerde gelirlerimiz artiyor. Galatasaray, Fenerbahçe ve Beşiktaş’tan birinin şampiyonluk yarışından erken kopması gelirlerimizi de etkiliyor. 3.4 milyon abonemiz var. Bunun 1.5 milyonu futbol üyesi. Bugün üyelerimizin yüzde 90’ını bu üç büyük kulübün taraftarı oluşturuyor.

0258d27

Benim cikarimlarim:

Naklen yayin haklarinin el degistirmesi halinda hareket etme ihtimali yuksek olan yaklasik 1,5 milyonluk bir kitle var. Diger bir ifade ile onumuzdeki ihaleye iddaali girmeyi dusunen adaylarin hesaplamalarinda degerlendirmesi gereken taban 1,5 milyon. Digiturk tepe yonetimi de artik bir an once sahiplik konusundaki bu belirsizligin ortadan kalkmasi ve satis isleminin resmilesmesini bekliyor. Digiturk calisanlari icin de durumun benzer oldugu tahmin etmek guc degil. Naklen yayin ihalesinde oncekine benzer bir gelir elde edilebilmesi icin futbolun marka degerinin yukselmesi sart. Ornegin Premier League icin naklen yayin ihalesi milyar pound seviyesinde sonuclanabiliyor ama Ingiltere futbolunun tum dunyada bir degeri var ve uluslararasi pazarlama imkaniniz var. Turkiye futbol liginin o seviyelere gelmesi elbette mumkun degil ama yine de ozellikle son donemde siddet olaylari ile bircok futbolseverin sogudugu futbola ilgiyi canlandirmak icin radikal degisikliklar sart. Ayrica sadece canli maclari yayinlamak yerine ingiltere de oldugu gibi mactan X saat sonra yayin haklari canli yayin haklarina ek olarak ayrica ihale edilebilir. Benzer sekilde uydu, IP , kablo gibi farkli mecralardaki yayin haklari da farkli yayinci kuruluslara verilebilir. Boylece daha makul fiyat seviyelerinde daha genis kitlelere futbol yayininin eristirilmesi ve toplam pastanin buyumesi suretiyle ihaleye odenen bedelin geri donusunun iyilestirilmesi saglanabilir.

AKN artik OTT icin bir bariyer olmaktan cikacak mi?

Turkiye’de OTT TV servisi ile ilgili temel olarak 2 tane önemli bariyer var:

  • Limitli internet paketi: Son donemde Turkiye’deki internet saglayicilarin onerdigi cazip kampanyalar ile internet paketi limitli olan kullanicilarin sayisi oldukca azaldi. Dolayisiyla, internet paketinin limitli olmasi onemli bir bariyer olmaktan cikti.
  • AKK( Adil Kullanim Kotasi): AKN, Turkiye’deki internet kullanicilarinin yakindan tanidigi bir kavram. Basitçe paketiniz kapsamındaki data tüketimini astiginizda internet hızınız üyesi olduğunuz servisin tanımladığı hız ne olursa olsun 3 Mbit/s seviyesine dusuyor. Bu durumun OTT TV servisleri icin pratikte yarattigi yan etki ise 3 Mbit/s seviyesine dusen hizlarda diger internet aktiviteleri de dusunuldugunde kabul edilebilir musteri deneyiminin uzaginda kalan bir servis kalitesi oluyor.

m88lg

 

Farzedelim ki buyuk bir heyecanla Netflix’e abone oldunuz. Paketinize gore 25GB / 50GB / 75GB veya 100GB internet datasi tukettikten sonra AKK devreye giriyor ve hiziniz 3 Mbit/s a dusuyor. (Alternatif olarak AKK’ya maruz kalmamak icin Turkcell Superonline’in AKK’siz Super paketine de abone olabilirsiniz.)

Ay sonuna kadar gecerli olan bu durumda ise maalesef izlediginiz Netflix iceriklerinin kalitesinde gozle gorulur bir kotulesme yasanabilir.

Asagidaki tabloyu Netflix blog sayfasindan aldim. Netflix bu bağlantıda söylediğine göre HD kalitede yayın izlendiğinde 1 saatte 3 GB internet tüketimi oluyor. Buna göre AKK barajı 100 GB olsa dahi sadece 30-35 saat Netflix içeriği izlendiğinde dahi AKK noktasına ulaşılabiliniyor. Kaldı ki tipik bir internet kullanıcı diğer  tüketimlerini (sosyal medya, YouTube vs.) AKK noktasına ulaşması pek de zor olmayacaktır.

Capture

Görüldüğü gibi HD çözünürlüklerden bitraet ancak 2350 Kbps olan kalitede içerik izlenebilir. (O da ev içi ağda başka bir clienttan internet tüketimi olduğunda herhangi bir QoS(Quality of Service) uygulaması mevcut olmadığı için bir alt bitrate olan SD kaliteye (1750 kbps) düşebilir.

Bu uzun girizgahtan sonra yazımın başlığındaki soruya gelecek olursak, aslında önümüzdeki aylarda AKK konusunda ufak da olsa önemli bir gelişme yaşanacak. Durun durun hemen heyecanlanmayın, AKK’nın bir yere gittiği yok 🙂

Sadece 3 Mbps olan AKK sınırlamasının yükseltilmesi ile ilgili BTK’nın yaptığı bir çalışma var. BTK 2016 Yılı iş planında (bu linkten erişilebilir) ifade edildiği üzere Ağustos 2016’da AKK (diğer adıyla AKN) sonrası veri hızının artırılması çalışmasının tamamlanması bekleniyor. Sektördeki yaygın beklenti 3 Mbps’ın        5 Mbps seviyesine yükseltileceği yönünde. Bu gerçekleştiğinde OTT servisleri için ideal olmasa da öncekine göre çok daha iyi bir iklim ortaya çıkmış olacak.

Yine Netflix örneğinden gidersek AKK sonrası Netflix aboneleri en yüksek 5800 Kbps dışındaki en yüksek 2 bitrate’te (3000kbps ve 4300kbps) HD içerikleri izleyebiliyor olacaklar. Kaldı ki Netflix’in HD yayın kalitesi için tavsiye ettiği bant genişliği de 5 Megabits. Kimbilir belki de BTK Netflix’i case study olarak değerlendirmiştir.

Screen Shot 2016-02-14 at 22.49.52

EURO 2016 – TRT (4K) – DIGITURK UHD Kanali

2016’nin 4K Ultra HD yili olacagi gun gibi asikardi. Bunun aslinda basit bir sebebi var:

  • 10 Haziran – 10 Temmuz tarihleri arasinda Fransa’da duzenlenecek Turkiye’nin de katilacagi EURO2016 Avrupa Futbol Sampiyonasi
  • 5-21 Agustos tarihleri arasinda Rio’da duzenlenecek Yaz Olimpiyatlari

Format degisimlerinde (SD – HD gecisi, HD – Ultra HD gecisi vb.) buyuk spor etkinlikleri en temel itici guc oluyor.

Bu yaz da bu iki onemli spor olayinin tamamini olmasa da bir kisminin 4K formatinda yayinlanacagini tahmin ediyorum.

Gerci bu konuda kesinlesmis bir haber yok, hatta Rio Olimpiyatlarinin 4K yayinlanmayacagina dair bir habere bile rastladim. Yine de haber yaklasik 1 sene oncesine ait oldugu icin hala iyimserim 🙂

Peki Turkiye’de bu iki onemli spor etkinliginin yayin hakki kimde?

  • Euro 2016:

EURO 2016 yayin haklari TRT’de. Ancak bu konuda bu hafta birkac internet sitesinde cok da net bir sekilde ifade edilmeyen haberde soyle deniyordu:

TRT ve Digiturk ortaklığı

Euro 2016 turnuvasına aylar kala maçların hangi kanal aracılığıyla yayınlanacağı merak konusuydu. İlk anlaşmalara göre Euro 2016 maçlarının tamamının yayın hakkını TRT satın almıştı. TRT ile Digiturk arasında gerçekleşen görüşmelerin ardından ise kritik bir karara imza atıldı ve karşılaşmaların bir kısmının Digiturk tarafından yayınlanması kararlaştırıldı.

Buna göre 10 Haziran – 10 Temmuz arasında düzenlenecek olan turnuvanın yayınını TRT ve Digiturk ortaklaşa olarak gerçekleştirecek.

Bu ifadeden anlasmanin detaylarini cikarmak pek mumkun degil ancak farkli kaynaklarda Turk Milli takiminin maclarinin sifreli olarak yayinlamayacagi, bu sebeple en azindan Turkiye’nin maclarinin TRT’de gosterilecegi ifade ediliyor. Bu durumda Digiturk’un hangi maclarin yayin haklarina sahip oldugunu anlamak icin yazi beklemek gerekecek. Bu hafta dikkatimi ceken baska bir haber de Digiturk’un Eutelsat uydusunda yayina baslayan Digiturk UHD kanali oldu.

  • Rio 2016 Yaz Olimpiyatlari

Rio’da Agustos ayinda gerceklesecek Yaz Olimpiyatlarinin Turkiye yayin haklari Fox Turkiye’de.  Halihazirda HD formatinda yayin yapan Fox kanalinin yaza 4K Ultra HD formata gecis yapma olasiligi dusuk gozukuyor. Bir diger ifade ile dunyanin geri kalaninda nasil olacagini bilemeyiz ama Turkiye’de olimpiyatlari 4K formatinda izleyemeyecegiz gibi gozukuyor.

Kisisel bir not ile 2016’nin ilk yazisini sonlandirayim. 2010 yilinda satin almis oldugum 40” LCD TV’yi bu baharda oldukca cazip olmasini bekledigim kampanyalardan bir tanesi ile en az 55” yeni bir 4K Ultra HD TV’ye yukseltmeyi planliyorum. Bu hafta sonu biraz turladigimda 3000 TL civarinda LG marka 55″ 4K TV’ler gordum. Oyle zannediyorum ki Nisan-Mayis aylarinda cazip kampanyalar ile ayni boyuttaki 4K TV’ler 2000 – 2500 TL bandina inebilir. (USD/TL paritesinde kotu surprizler yasamak isek)

4K TV alirken minimum 55” almanizi siddetle tavsiye ederim. Bunun dayanaginin ne oldugu ise bir sonraki yazimin konusu olsun.

EEMKON 2015 sunumum ve sunum ses kaydi

Bir onceki yazimda EEMKON 2015 etkinliginde bir sunum yapacagimdan bahsetmistim. Gectigimiz Cuma gunu icerigini kisaca asagida ifade etmeye calistigim sunumu yaklasik 25-30 kisilik seckin bir kitle ile paylasma firsati yakaladim.

Ag9pyrkd Mfh0e6 FBoqqtjyf Hgv I9 Akj SDR8g6j GKv7vo
hızlı resim yükle

 

“OTT TV: Tehdit mi fırsat mı?”

Geride bıraktığımız yıllarda OTT TV’nin Pay-TV operatörleri için bir tehdit olarak algılandığına şahit oluyorduk. Halbuki son birkaç yılda bu konuda dünya çapında bir dönüşüm yaşandığıni, artık OTT’nin bir tehdit değil bir fırsat olarak algılandığın gozlemlemek mumkun.

Amerika, İngiltere, Avustralya gibi birçok ülkede büyük Pay-TV operatörlerinin cihazları üzerinden Netflix erişimi sağlandığını biliyoruz. Ayrıca 4K içerik konusunda da Netflix’in dünya genelinde liderlik ettiği biliniyor. Benzer şekilde YouTube gibi servisler de deneyimlerini TV için daha uyumlu hale getiriyorlar.

Bu bir kazan-kazan senaryosu. Pay-TV operatörleri OTT TV servisleri ile içerik tekliflerini zenginleştirip, müşteri sadakatini arttırken, OTT oyuncuları da müşteri tabanını genişlenip, ödeme yöntemi olarak opetarörün faturalama avantajını kullanabiliyorlar.

Yaptigim sunumu pdf formatinda asagida gorebilirsiniz. Ayrica sunum sirasinda aldigim ses kaydini da yukledim. Boylece hem sunum icerigi hem de anlatimimi beraber takip etme sansiniz olabilir 🙂

TV teknolojisinde yeni kilometre tasi: 4K-Ultra HD-Bolum 1

TV yayinciligi ilk olarak siyah-beyaz olarak basladi. Daha sonra renkli yayin ve renkli TV’lere gecildi. Analog yayinin yerini sayisal(dijital) yayin aldiginda TV teknolojilerinde yeni bir kilometre tasini geride birakmis olduk. Sonrasinda 2000’li yillarda HD TV hayatimiza girdi. Bugun SD- HD gecisini tam olarak bitmis diyemeyiz ama Turksat uydusunda onlarca HD kanal var. 

Bugunlerde TV ekran cozunurlugunde yeni bir kirilim noktasindayiz. Artik HD yayinina gore 4 kat daha fazla detay sunabilen 4K, diger adiyla Ultra HD yayindan bahsedebiliyoruz.

Elbette bu konu cok kapsamli ve sadece tek bir blog yazisi ile ele alinamayacak kadar detayli. O yuzden bu konudaki paylasimlarimi bir yazi dizisi olarak planladim.

4k-resolution-on-eyes

Oncelikle 4K yayini  (ben Ultra HD yerine 4K demeyi tercih ediyorum, ozel bir sebebi yok, daha kolayima geliyor sanirim :)) TV ekraninda izleyebilmek icin gerekli onsartlar ile baslayalim:

  • 4K cozunurlukte TV : 4K standarti olarak p30 degil p60 formati secildi. Bu formati desteyebilen HDMI protokolu de  HDMI 2.0, HDMI 1.4 p60 destekleyemiyor. O yuzden yeni 4K TV alacaksaniz HDMI 2.0 destegi olduguna emin olunuz. HDMI 1.4 TV ile de 4K yayin izleyebilirsiniz ama TV”niz p60’a cikamaz. Yeni model 4K TV setlerin cogu HDMI 2.0 destekliyor zaten.

 

  • 4K decoder: HD yayinda oldugu gibi 4K cozunurlukle beraber hayatimiza yeni bir sikistirma teknolojisi dahil oldu: HEVC . Bir onceki nesil teknolojiye (H.264) yaklasik %50 daha iyi sonuc veriyor. Bunun yaninda Google da Vp9 adinda yeni bir format uzerinde calisiyor. Buyuk ihtimalle HEVC defacto olacak ama ozellikle YouTube’daki 4K iceriklerin VP9 ile encode edilecegi bekleniyor. VP9 ucretsiz olmasi ile one cikarken HEVC canli yayinlarda daha iyi goruntu kalitesi sagliyor. Uzun lafin kisasi 4K ile beraber gelen yeni nesil sikistirma formatini decode edebilecek uygun bir chipset ve donanim gerekiyor.

 

  • 4K icerik: Elbette 4K formatinda icerik olmadiktan sonra diger tum teknolojiler anlamsiz. 4K icerik canli kanal olabilecegi gibi VOD icerigi de olabilir. Canli kanaldaki 7/24 yayin akisini dolduracak kadar icerik saglamanin zorluklari goz onune alindiginda 4K icerik cesitliliginde VOD icerigin onden gidecegini dusunebiliriz. Netflix gectigimiz sene House of Cards ile 4K formatta dizi uretmeye basladi, onumuzdeki donemde 4K VOD icerik sayisinin hizla artmasini bekliyorum.

 

  • 4K iletmek icin uygun altyapi: Bu maddeye kadar olan ilk 3 onsart HD yayin icin olan sartlara cok benziyordu. HD yayini iletmek icin mevcut altyapi sartlari buyuk oranda yeterli olabiliyordu. Ancak 4K yayin iletmek icin ihtiyac duyulan bant genisligi HD yayini ile kiyas edildiginde basitce 2 kat daha fazla. (Yayin 4 kat daha fazla, sikistirma teknolojisi %50 verim artisi getiriyor) Netflix ornegin Ultra HD yayin icin 25 Mbit/s internet download hizi tavsiye ediyor. Benzer sekilde Subat ayinda test yayinina baslayan TRT 4K kanali da 30 Mbit/s de yayin yapiyor. Dolayisiyla 4K yayini iletmek icin yaklasik 25 – 30 Mbit/s civari bir internet altyapisina ihtiyac oldugunu dusunebiliriz. Iletim mecrasi uydu olacagi zaman da TRT 4K transpoderini referans alacak olursak 15000 symbol rate’e sahip bir transponder ihtiyacindan bahsedebiliriz. Acikcasi kablo mecrasindan yakin zamanda 4K iletim yapilabilecegine pek ihtimal vermiyorum. En guclu alternatifler uydu mecrasi ( 15.000 symbol rate’lik bir transponder temin etmek suretiyle) ve IP altyapisi gibi gozukuyor. IP teknolojisinin en avantajli tarafi scalable (olceklenebilir) olusu. Uydu mecrasinda her 4K kanal icin uydudan uygun bir frekans tahsis etmek gerekirken IP mecrasinda sadece encoder yatirimi yeterli olabiliyor. Bana kalirsa  4K yayni IP’den iletmek konusunda Turkiye’deki ISP’ler arasinda Turkcell Superonline, Turk Telekom’a gore cok daha avantajli bir pozisyonda cunku Superonline’in fiber abonelerinin tamami 4K yayini alabilecek altyapiya sahipken TT musterileri arasinda ADSL uzerinden internet baglantisi sahibi olanlarin icin 4K yayinini alabilmeleri neredeyse imkansiz gozukuyor.

Ikinci bolum ile devam edecegim.