uygarboynudelik.com’da 2014’ün öne çıkan yazıları

English version of this post can be found here.

Bir yılı daha deviriyoruz. 2014 yılında blogumda en çok ilgili çeken yazıları bir liste haline getirdim, aşağıda görebilirsiniz. TV endüstri açısından gerçekten çok hareketli, sıcak bir sene oldu. Özellikle OTT ve HD teknolojilerinin artık çok daha fazla yaygınlaştığı ve yeni standart haline geldiği bir yılı geride bırakıyoruz. Türkiye Pay-TV pazarı da hızla büyümeye devam etti , yeni oyuncularla rekabet güçlendi. Yeni yıla girmeden önce, geride bıraktığımız yılda yaşanan gelişmeleri özetleyen ayrı bir yazı daha yazmayı planlıyorum.

Dvijetisuce14-1024x575

5 YIL, 225 YAZI ve Top 10.

Bu blogu açalı 5 seneyi devirdim. İlk yazımı 2009 yılının Eylül ayında Ankara’da yazmıştım. O günden bugüne toplamda tam 225 yazı yayınlamışım. Ortalamada yılda 55, haftada 1 yazı eder.

Eğer güncel bir blogunuz varsa veya vakti zamanında blog yazmaya niyetlendiyseniz bu istatistiğin gerçekten bir istikrarı ifade ettiğini bilirsiniz.

download

Toplamdaki 225 yazının çok büyük bölümü TV üzerine, sadece birkaç on tanesi ise TV dışında/ kişisel yazılardı. Onları da “Bana Özel” tabı altında topladım.

Şimdiye kadar en çok okunan top 10 yazım ise şunlar olmuş oldu;

  1. Türkiye TV Sektörü
  2. Millenicom yeni TV Kutusu Dopingbox’ı tanıttı
  3. OTT TV Giriş Part 1
  4. Kadir Has Üniversitesi Yeni Medya Bölümü Öğretim Görevlisi
  5. İletişim Fakültesi Doktora çalışması için mini-ropörtaj
  6. Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş. Ortaklık yapısı
  7. Türkiye 2013 Sayısal TV Tahminleri Değerlendirmesi
  8. Türkiye Pay-TV pazarı yeni oyuncusunu karşılıyor
  9. 16:9 – 4:3 Meydan Muhaberesi
  10. TTNET IPTivibu adıyla IPTV servisinin lansmanını yaptı

 

“Gelecek Smart TV’lerde degil. Gelecek, ‘aptal bir cam’ da. Gomulu olarak gelen AirPlay, Chromecast & YouTube destegi hatta sadece HDMI girisi olan.”

Twitter’in en sevdigim tarafi dunyanin 4 bir tarafindan, varligindan hic haberdar olamayacagim insanlarla beni bulusturmasi ve onlarin fikirlerinden faydalanmama olanagi saglamasi.

Benedict Evans bu insanlardan biri. Kendisini nasil kesfettigimi hatirlamiyorum ama uzun suredir takip ediyorum ve paylasimlarindan mesleki acidan gercekten faydalaniyorum. ( Benzer bir vatandas da Jerome Derozard . Kendime not> Iyisi mi ayri bir yazida severek takip ettigim meslek erbablarini topluca yazayim)

Webos LG

Evans’in gectigimiz gunlerde attigi yukaridaki twit gercekten de “Altina imzami atarim!” denecek bir ifade. Ben de “Smart TV” ismiyle pazarlanan TV’lerin smart olusunun son tuketici acisindan cok da anlamli olmadigini kendi cumlelerimle daha once ifade etmistim. Ama Benedict abimiz bunu cok daha yalin, anlasilir ve net bir sekilde ifade etmis. Diyor ki;

“Gelecek Smart TV’lerde degil. Gelecek aptal bir cam. Gomulu olarak gelen AirPlay, Chromecast & YouTube destegi hatta sadece HDMI girisi olan.” Bir de resim eklemis. Bu resimde YouTube uygulamasindan bir ekran goruntusu var. Bu gorselde TV’deki veya oyun konsolundaki YouTube uygulamasi ile mobil uygulamayi eslestirmek icin talimatlar gosterilmis. Ustad buna kalirsa mesele soyle bakiyor;

Televizyonlarin akilli olmalari bir ihtiyac degil. Ihtiyac olan mobil cihazlardan erisilebilen icerikleri buyuk TV ekranina aktarabilecek yeteneklere sahip olmalari. Gel gelelim AirPlay ve Chromecast aslinda tam da bu islevi yerine getiriyorlar. AirPlay iOS cihazlarin, Chromecast ise hem iOS hem de Android cihazlarin (ek olarak PC’lerin) ekran goruntusunu TV’ye aktarmaya yariyor, Chromecast AirPlay’den de ustun olarak, mobil cihazi tamamen serbest birakip TV’nin icerigi cekmesine olanak agliyor. Boylece icerik kesfi, erisimi ve oynatmaya baslamadan onceki son ana kadar olan yolculuk dokunmatik ekranli, super hizli ve guclu etkilesim saglayan mobil cihazlar ile yasanirken , izleme deneyimi ise evdeki en buyuk, en konforlu, arkaya yaslanarak seyir imkani saglayan TV’lerde yasaniyor. Aslinda TV’den bekledigimiz de basitce mobil cihazlar uzerinden izlemeye hazir hale geldigim icerigi TV’ye aktarmaya imkan saglamasi veya video icerik alternatiflerinin cok buyuk bolumune evsahipligi yapan YouTube uygulamasini desteklemesi, eger bunlarin hicbirini destekleyemiyorsa bu yetenege sahip cihazin giris yapabilecegi bir HDMI portu da is gorur.

 

O bir Game-Changer: Chromecast

Buddhacast

Blogumu duzenli takip edenlerin cogu duymustur ama aranizda hala duymamis olanlariniz olabilir, bu yazin tartismasiz en heyecan verici gadget’i Chromecast oldu. Google tarafindan 24 Temmuz’da duyurulan bir minik ama marifetli dongle, TV sektorundeki taslari yerinden oynatacaga benziyor. 3 aylik ucretsiz Netflix aboneligi ile birlikte 35$’a satisa ciktiktan kisa sure sonra “stock out” olan cihaz belli ki adindan artarak soz ettirmeye devam edecek. (Bu marifetli oyuncak ile ilgili daha once yazdigim yazi icin: –http://bit.ly/199OVjc-)

Eger bir aksilik olmazsa bu hafta elime bir Chromecast gececek, o zaman kendi deneyimimi yazacagim. Bu yazimda ise sizlere bu deneyimi yasamis iki kisinin podcast’inden notlar aktaracagim. Bu baglantidan tamamini dinleyebileceginiz podcast’te iki amca birkac hafta kullandiklari Chromecast’i anlatiyorlar. Gozlemlerinden satirbaslari soyle:

  • Genel olarak iki kullanicinin deneyimi de pozitif olmus.
  • Chromecast, AirPlay ve benzeri teknolojilerin aksine icerigi dogrudan kendi uzerinden stream ediyor, digerlerinde ise cep telefonu/tablete gelen video TV’ye aktariliyor. Chromecast’i essiz kilan bu ozelligi sayesinde cep telefonunuzu mesgul etmemis oluyorsunuz, hatta TV aktarimdan sonra telefonunuzu alip evden cikabilirsiniz bile.
  • Youtube entegrasyonu cok basarili bulunmus, Netflix streaming kalitesi de oldukca iyi durumdaymis.
  • Kullanicilardan birinin Nexus 4 marka telefonunda calistirdigi Netflix uygulamasi goruntuyu TV’ye aktarmak istediginden crash olmus. Digerinde ise Netflix iPhone uygulamasinda sorun olmus ama iPad’deki sorunsuz calismis. (Kararli calismasi ile ilgili biraz daha iyilestirme yapmak gerekiyor gibi gozukuyor)
  • Tabcasting denen chrome tarayicidaki goruntuyu TV’ye aktarma fonksiyonu basarili bir sekilde calisiyormus. Hulu, Fox. ABC gibi video servislerinin goruntusu TV’ye aktarildiginda Netflix kadar iyi olmasa da calismis (Halihazirda sadece Youtube, Netflix ve Google Music ve video uygulamalari Chromecast uyumlu ama bircok yeni servis gelistirme asamasinda)
  • Kullanicilarin en cok hoslarina giden ozelliklerden biri HDMI-CEC teknolojisi ile tek bir tusla TV’yi acip, kaynagi degistirebilme ozelligi. Detaylar icin: http://gigaom.com/2013/07/24/chromecast-hdmi-cec/
  • Podcasterlar artik Google TV’ye gerek kalmadigini Google’in tum odagini Chromecast’a vermesi gerektigini dusunuyorlar.
  • Genel olarak toplam deneyimi cok kullanici-dostu  bulmuslar.
  • Ayrica tasinabilirlik ozelliginin de uzerinde duruyorlar podcast’te. Cihazi kaldigi otelde odasindaki TV’nin HDMI girisine takmis ve ucretsiz wifi sayesinde yaninda tasidigi Chromecast’ini kullanabilmis ve bu deneyim belli ki onu mutlu etmis.
  • Son olarak deniyor ki Google’in cok cazip bir fiyati olan bu cihazdan 10 milyonlarca satmasi kimseyi sasirmamali. Google boylece fethetmek icin birkac yildir ugrastigi evlerin salonlarinda soz sahibi olabilir ve bu da ona cok farkli ve yeni oyun alanlari yaratabilir.

Tartisilan diger konular ve yorumlar icin podcast’e bu baglantidan erisebilirsiniz.

Chromecast orneginin elime gecmesini sabirsizlikla bekliyorum, uctan-uca kisisel deneyimlerimi dinlemek icin takipte kalin 🙂

Netflix : Challenge accepted!

OTT TV hakkinda bircok yazi yazdigimiz dusunuldugunde bu teknolojinin en basarili uygulayicilarindan biri olan Netflix hakkinda biraz daha detayli bilgi vermek gerekir diye dusunduk.

Oncelikle bir kac anahtar veri ile baslayalim:

  • 27.15 milyon adet streaming abonesi
  • Abone basina gelir $7,99 (tek bir abonelik tipi var, sinirsiz icerik izleyebiliyorsunuz)
  • Market capitalization degeri $10,02 milyar (Fikir vermesi icin Google’inki $276,19 milyar)
  • 2012 sonu itibariyle Kuzey Amerika toplam internet trafiginin %29’u Netflix icerigini tasiyor (Kaynak)
  • 2012 sonu itibariyle gelir $3,61 milyar (Yine fikir vermesi icin Turkcell’in 2012 sonu geliri $5.86 milyar

Genel hatlariyla tum gostergeler pozitif gozukuyor olsa da Netflix’in nakit akisina bakildiginda 2012 yilinin pek de parlak gecmedigi goruluyor:

Netflix’in son donemde karsilastigi en buyuk challenge’lardan biri artan icerik lisans maliyetleri ile bas etmek. Bir yandan icerik sahiplerinin tek tarafli olarak anlasmalari sonlandirmasi, diger taraftan artan rekabetle beraber artan maliyetler. Netflix surdurulebilir bir karlilik icin bu savastan galip cikmak zorunda. 2011’in Ocak ayinda Netflix CEO’su Reed Hastings bakin ne demisti:

[…] When we start taking creative risks–that is, reading a script and guessing if it was going to be a big hit and who might be good to cast in it–it’s not something that fundamentally as a tech company or a company run by a tech CEO like myself is likely to build a distinctive organizational competence in. We think that we’re better off on letting other people take creative risk, and get the rewards for when they do that well. […]

Aradan gecen 2 senenin sonunda ise Netflix’in ayni CEO liderliginde  ‘House of Cards’ ile pek de kucumsenmeyecek bir creative risk aldigini goruyoruz.

Pay-TV sektorunde rekabet giderek kizisiyor, pasta da hizla buyuyor. Ancak sanirim asikar olan bir sey varsa o da su ki ‘CONTENT IS THE KING!’ soylemi her gecen gun daha da gucleniyor.

Google TV ekosistemini buyutmeye calisiyor.

Google TV, living room’daki pozisyonunu guclendirmek icin pek de iyi baslayamadigi mucadesine devam ediyor. Malum Google TV cihazlarinin Turkiye’de satisa sunulmasi, daha da onemlisi icerik ve sesle arama vb. servislerinin yerellesmesi uzun yillar alacaktir. Ama yine de Google hangi konular uzerinde calisiyor, rekabet hangi alanlarda yasaniyor sizleri bilgilendirmek istedik.

Google bu aralar Android tabletteki youtube icerigini TV’de kolayca oynatmak icin Sony, LG, Panasonic vb. TV ureticileri ile ortak calisma yurutuyor. Bu kapsamda TV’lere eklenecek ozel bir donanim sayesinde Android tablette oynattiginiz youtube icerigini TV’ye aktarmak mumkun olacak. Aslinda Apple TV ile saglanan AirPlay desteginin bir benzeri Android cihazlar icin gelecek. Bu durumda halihazirda sahada kullanilan onmilyonlarca TV seti bu gelistirmeden faydalanamayacak.

Buna ek olarak Google TV blog sayfasinda CES’ten sonra yayinlanan yaziya gore  Google TV’ye gelecek yeni guncelleme ile ‘content discovery’  cok daha hizli ve kolay hale gelecek. Ayrica yeni eklenen Google TV partnerleri ile 9 partnerle birlikte Google TV donanimlari 10 farkli ulkede satisa sunulacak. Bakalim bahsi gecen urunler Turkiye’ye ne zaman gelecek?

Pay-TV Abone Tercihleri Anket Sonuçları – 2

Geçtiğimiz hafta ilk bölümünü yayınladığımız anket sonuçlarına bugün ikinci ve son bölümü ile devam ediyoruz.

OTT Section

Televizyonunuz internete baglanabiliyor mu?

Tivilogy takipçilerinin teknolojiyi önden takip eden, yeni teknolojilere kısa sürede adapte olan profilde olduğunu tahmin ediyoruz. Bu kabule rağmen anketi dolduranların toplamda %68‘inin connected TV’si olması, bunların da %61′e yakınının televizyonlarının internete bağlamış olması beklentilerimizin üzerindeydi. (Anketi dolduranlardan biri de bendim. Bende Samsung LE40C650 TV var. ‘Offline’ kullanıyorum çünkü ihtiyacım olduğunda iPad’i HDMI kablosu ile TV’ye bağlıyorum. TV kumandası ile typing işkence)

Genişbant internet kota kırılım sonuçları ise beklentilerimiz ile uyumlu gözüküyor. Anketi dolduranların toplam %71’i kotasız paket abonesi. İlginç bir tesadüf olarak TT yatırımcı sunumunda (11.sayfa) limitsiz kapasite kullanıcılarınin da toplam kullanıcıların %71’ine ulaştığı ifade edilmiş. (Ben 6GB kotalı TTNet ADSL internet kullanıyorum. Zaman zaman 6 GB’ı geçtiğim oluyor.)

 Internet Servis Sağlayıcınız ?

Anketimizi cevaplayan okurlarımızın yaklasik yarısı TTNet abonesi. Tivilogy Türkiye OTT Analizi çalışmasında da ifade edildiği gibi Türkiye’de sabit genişbant internet abonesi hane sayısı 7,5 milyondan fazla. Bu tabanda TTNet’in 5 milyona yakın hanede olduğunu düşünürsek anket sonuçlarımız Türkiye’nin tam resmini yansıtmıyor. Superonline abonesi takipçilerimizin oranı Türkiye geneline göre daha yüksek gibi gözüküyor.

 Kacirdiginiz dizileri/programlari asagidaki servislerden hangisi uzerinden izliyorsunuz ?

Türkiye’de sunulan catch-up servisleri Youtube’un tahtından edememiş gibi gözüküyor. Pay-TV operatörlerinin sunduğu Tekrar izle servisleri yerine youtube ve kanalın kendi web sayfasının %50’den fazla pay almış olması dikkate değer. Bunun sadece ücretsiz olmak ile açıklanması güç. Belli ki Pay-TV operatörleri için burada bir iyileştirme alanı var. Anketimiz elbette Türkiye genelini temsil etmiyor ama yine de Tivibu’nun hem yaygınlık hem de pazardaki yaşı düşünüldüğünde Turkcell TV ve Digiturk IQ’ya göre belirgin bir üstünlük kurmasını beklerdim. (Bu arada acaba kanalın kendi web sayfasından izleyenler diziyi bipsiz izlemek için tercih ediyor olabilir mi?)

Bu soruda diğer seçeneğini işaretleyenlerin tercihlerinden birkaçı;

“Digiturk play”, “diziport”, “illegal dizi ve film sayfalari” ve “dizi siteleri” …

Asagidaki OTT uygulamalarindan hangilerini mobil cihazlarinizda aktif olarak kullaniyorsunuz ?

Mobil OTT uygulamalarına baktığımızda catch-up TV tercihlerinde olduğu gibi youtube’un bariz üstünlüğü var. Lig TV uygulaması onu takip ediyor. Ben de Lig TV uygulamasını sadık kullananlardan biriyim ancak maçların özetlerini mobil yayın hakları Digiturk’te olmadigi icin sadece Wi-Fi bağlantısı üzerinde izleyebiliyorum.

Anketimize katki saglayan tum okuyucularimiza tesekkur ederiz. Dileriz ki paylastigimiz anket sonuclari Pay-TV abone tercihleri konusunda pazar oyuncularina  biraz da olsa isik tutmustur.

Horizon TV ve düşündürdükleri

Salı gününden beri Broadband Worldforum 2012 için Amsterdam’dayım. Bugün Home Summit bölümünde Liberty Global CTO’sunun sunumunu dinledim. Sunumda yaklaşık 1 ay önce UPC tarafından Hollanda’da sunulmaya başlanan Horizon TV servisinden bahsedildi. Haberi olanlarınız vardır. Sunum servisin detaylarını güzelce anlatan bir video ile tamamlandı, buyrunuz;

Bu videoyu izledikten sonra aklımdan şu geçti, adamlar olayı bitirmiş!

Multi-screen, second-screen, connected-home, content-discovery, TV app store , cloud vs. teknoloji ve uygulamaları bütün, entegre, kesintisiz ve kişiselleştirilmiş bir paket haline getirmeyi başarmışlar.

CTO, çıkarılan dersler bölümünde 2 konudan bahsetti;

  • “Complete perfection” diye bir şey yoktur. Ürününüz kusursuz olsun diye beklerseniz, hiç bir zaman lansman yapamazsınız. (Türkçesi ‘Kervan yolda düzülür’)
  • İlk olarak bir kontrol grup ile sessiz bir lansman yapmak istemişler, ancak diğer aboneler ‘ben de isterim’ diye çağrı merkezini bombardımana tutmuşlar. O yüzden herkese vermek durumda kalmışlar. İnsanların seveceği (love ifadesini üstüne basarak söyledi, Apple ürünlerine gönderme yaparak) bir ürün çıkartırsanız dilden dile yayılarak(word-of-mouth) tüm pazarlama faaliyetlerinden daha etkili iletişim olacağını ifade etti.

 

Donanım Samsung, MW ve UI NDS, VOD sistemi ise TTNET’in de VOD sağlayıcısı olan Seachange firmasından.

Bu kadar mükemmele yakın bir ürünü geliştirmek, 3rd parti yazılımların entegrasyonunu, uçtan-uca testlerini yapmak,  pazarlamasını yapmak (kullanıcılara bu ürünün hangi ihtiyaçlarını, nasıl karşıladığını anlatmak), bu yatırımın muhtemelen çok yüksek finansal riskini almaya kadar vermek ve diğer operasyonlarını yürütmek hiç de kolay olmasa gerek.

Bu ürünü gördükten sonra aklıma şu sorular geldi;

  • Türkiye’de buna benzer bir ürünü/servisi hangi Pay-TV operatörü sunabilir?
  • Peki Türkiye pazarı düşünüldüğünde bu kadar ileri seviyede bir ürüne gerçekten ihtiyaç var mıdır? Mevcut rekabet şartları bunu gerektirir mi?
  • Bu seviyede bir ürünü geliştirmek için yapılan yatırımın geri dönüşü ne kadar zamanda olur? Pay-TV aboneleri bu ürün için en fazla ne kadar para ödemeye razı olurlar? Hollanda’da kişi başı gelirin Türkiye’nin yaklaşık 3 katı olduğu gerçeği yadsınabilir mi?
  • %26 civarında olan Pay-TV pazarını büyütecek olan önerme bu kadar ileri seviyede bir ürün mü yoksa böyle bir kampanya mıdır ?
Bu sorulara kendi kendime verdiğim cevapları yazmadım. Çünkü sizin cevaplarını yorum olarak görmek istiyorum. Atış serbet!