Turkcell TV+ kullanıcıları maç keyfini 4K Ultra HD kalitesinde yaşayacak

1 yili askin bir suredir uzerinde calistigimiz Turkcell TV+ 4K Ultra HD STB’in tum testleri tamamlandi ve platform tarafindaki 4K Ultra HD desteginin de devreye alinmasi ile beraber 4K Ultra HD servisimizin ticari lansmanini tam anlamiyla yapmis olduk. Dun de bu konudaki medya iletisimi yapildi ve Turkcell’in internetsitesinde basin bulteni yayinlandi. Onumuzdeki donemde Turkiye’deki ilk olan 4K Ultra HD servisimizin detaylarina inme firsatimiz olacak. Simdilik asagida basin aciklamasinin tam metnini paylasiyorum.

turkcell-tv-plus-4k-090616-e1465472179515

A Milli Futbol Takımımızın ana sponsoru Turkcell, maçları ekran başından izleyecek taraftarlar için seyir kalitesini üst seviyeye taşıyacak. Turkcell’in fiber altyapısı üzerinden sunulan Turkcell TV+’ta maçlar 4K Ultra HD kalitesinde izlenecek.
Işık hızında fiber internet altyapısı üzerinden hizmet verdiği Turkcell TV+ teknolojisiyle TV izleme deneyimini zenginleştiren Turkcell,  4K Ultra HD kalitesi ile maç heyecanını stadyumdaymış gibi hissettirecek. 3 Haziran’da satışa sunulan ve 4K Ultra HD teknolojisini destekleyen yeni kutusu ile Turkcell TV+, kullanıcılarına 4 kat daha canlı maç keyfi vadediyor.
Turkcell, fiber internet altyapısıyla hizmet verdiği TV+ kullanıcılarına yeni kutu ile ayrıca Youtube üzerinden de 4K Ultra HD içerikler sunuyor. TV+’ın yeni kutusunu alanların, kutu ile 4K Ultra HD TV arasında HDMI kablosuyla bağlantı kurması yeterli olacak.
4K Ultra HD ile 4 kat HD görüntü kalitesi
4K Ultra HD, şu an yaygın olarak kullanılan HD görüntü kalitesinden 4 kat daha yüksek çözünürlük sağlıyor. Turkcell TV+ ile 4K Ultra HD yayının izlenebilmesi için Turkcell fiber internet altyapısının bulunması ve televizyonun 4K Ultra HD yayını desteklemesi gerekiyor.

EURO 2016 – TRT (4K) – DIGITURK UHD Kanali

2016’nin 4K Ultra HD yili olacagi gun gibi asikardi. Bunun aslinda basit bir sebebi var:

  • 10 Haziran – 10 Temmuz tarihleri arasinda Fransa’da duzenlenecek Turkiye’nin de katilacagi EURO2016 Avrupa Futbol Sampiyonasi
  • 5-21 Agustos tarihleri arasinda Rio’da duzenlenecek Yaz Olimpiyatlari

Format degisimlerinde (SD – HD gecisi, HD – Ultra HD gecisi vb.) buyuk spor etkinlikleri en temel itici guc oluyor.

Bu yaz da bu iki onemli spor olayinin tamamini olmasa da bir kisminin 4K formatinda yayinlanacagini tahmin ediyorum.

Gerci bu konuda kesinlesmis bir haber yok, hatta Rio Olimpiyatlarinin 4K yayinlanmayacagina dair bir habere bile rastladim. Yine de haber yaklasik 1 sene oncesine ait oldugu icin hala iyimserim 🙂

Peki Turkiye’de bu iki onemli spor etkinliginin yayin hakki kimde?

  • Euro 2016:

EURO 2016 yayin haklari TRT’de. Ancak bu konuda bu hafta birkac internet sitesinde cok da net bir sekilde ifade edilmeyen haberde soyle deniyordu:

TRT ve Digiturk ortaklığı

Euro 2016 turnuvasına aylar kala maçların hangi kanal aracılığıyla yayınlanacağı merak konusuydu. İlk anlaşmalara göre Euro 2016 maçlarının tamamının yayın hakkını TRT satın almıştı. TRT ile Digiturk arasında gerçekleşen görüşmelerin ardından ise kritik bir karara imza atıldı ve karşılaşmaların bir kısmının Digiturk tarafından yayınlanması kararlaştırıldı.

Buna göre 10 Haziran – 10 Temmuz arasında düzenlenecek olan turnuvanın yayınını TRT ve Digiturk ortaklaşa olarak gerçekleştirecek.

Bu ifadeden anlasmanin detaylarini cikarmak pek mumkun degil ancak farkli kaynaklarda Turk Milli takiminin maclarinin sifreli olarak yayinlamayacagi, bu sebeple en azindan Turkiye’nin maclarinin TRT’de gosterilecegi ifade ediliyor. Bu durumda Digiturk’un hangi maclarin yayin haklarina sahip oldugunu anlamak icin yazi beklemek gerekecek. Bu hafta dikkatimi ceken baska bir haber de Digiturk’un Eutelsat uydusunda yayina baslayan Digiturk UHD kanali oldu.

  • Rio 2016 Yaz Olimpiyatlari

Rio’da Agustos ayinda gerceklesecek Yaz Olimpiyatlarinin Turkiye yayin haklari Fox Turkiye’de.  Halihazirda HD formatinda yayin yapan Fox kanalinin yaza 4K Ultra HD formata gecis yapma olasiligi dusuk gozukuyor. Bir diger ifade ile dunyanin geri kalaninda nasil olacagini bilemeyiz ama Turkiye’de olimpiyatlari 4K formatinda izleyemeyecegiz gibi gozukuyor.

Kisisel bir not ile 2016’nin ilk yazisini sonlandirayim. 2010 yilinda satin almis oldugum 40” LCD TV’yi bu baharda oldukca cazip olmasini bekledigim kampanyalardan bir tanesi ile en az 55” yeni bir 4K Ultra HD TV’ye yukseltmeyi planliyorum. Bu hafta sonu biraz turladigimda 3000 TL civarinda LG marka 55″ 4K TV’ler gordum. Oyle zannediyorum ki Nisan-Mayis aylarinda cazip kampanyalar ile ayni boyuttaki 4K TV’ler 2000 – 2500 TL bandina inebilir. (USD/TL paritesinde kotu surprizler yasamak isek)

4K TV alirken minimum 55” almanizi siddetle tavsiye ederim. Bunun dayanaginin ne oldugu ise bir sonraki yazimin konusu olsun.

2015’te TV pazarinda neler yasandi?

Merhaba degerli okurlar! 2015 yilinin son yazisinda yine sizlerle beraberiz 🙂

29 Eylul 2009‘da ilk yazimi yayinladigim blogumda 6 yildan fazla bir zamani geride biraktim. Bu sure zarfindaki yaklasik 324 haftada toplam 260 yazi yazmisim. Bu ortalamada 1.2 haftada 1 yazi yayinladigim anlamına geliyor. Bu gercekten basarili bir devamlilik ornegi. Onumuzdeki sene bu yazilari derleyip, kategorize edip, gerektigi bolumlerini guncelleyip bir e-kitap haline getirmeyi hedefliyorum, bakalim…

Diger taraftan uzunca bir suredir devam eden bir ritüelim var. Her sene başında kendime farklı alanlarda hedefler koyuyorum. Bunların bazilari kisisel hedefler (yili kac kilo olarak tamamlayacağım, hobilerime ne kadar zaman ayiracagim vb. ), bazilari finansal hedefler (yil sonu birikim hedefi vb.) bazilari da kariyer ile ilgili hedefler olabiliyor. Yil sonu geldiginde ise bunlarin ne kadarini tutturdugumun analizini yapiyor, cogu zaman kendime karsi oldukca acimasiz oluyorum.

Bu sene icin belirledigim kabarik listemdeki hedeflerimden biri de blogumda 2 haftada 1 yazi ortalamasini tutturmakti. Cok sukur ki toplamda 28 yazi ile bu hedefime ulasmis durumdayim 🙂 Bu yazimda ise geride biraktigimiz yilin agirlikla Turkiye TV pazari ile ilgili olan major gelismelerinin konsantre bir ozetini yapacagim. Benzer bir calismayi 2014 sonunda da yapmistim. (link)

 

 

  • Turk Telekom’un TV servisi Tivibu Subat 2010’daki lansmanindan beri icerik teklifindeki en buyuk hamleyi yapti ve UEFA Sampiyonlar ligi ve UEFA Avrupa Ligi yayin haklarini 2015-2016 sezonunda itibaren 3 sezonluguna aldi. Yilin basindaki bu duyuruyu takiben Agustos ayinda Tivibu Uydu cihazlarinin ve spor paketinin kurulumu ve satisi basladi.  TT, 2015 Q3 sonu itibariyle 56K net TV abonesi kazandigini duyurdu.
  • Tum dunyada oldugu gibi Turkiye pazarinda da 4K , diger adiyla Ultra HD goruntu formati en popular konularin basinda geldi. Ozellikle 4K TV setlerinin fiyatlarinin makul seviyelere gelmesi ile 4K TV kurulumlari onemli bir artis gosterdi. 4K alaninda TRT de TRT 4K kanali ile onemli ve takdir edilesi bir hamle yapti ve yilbasindan itibaren test yayinlarina basladi. Hatta sonbaharda bazi Sampiyonlar Ligi maclarinin 4K canli yayinini dahi yapti. Gel gelelim bu yayini 4K olarak izlemek ancak gomulu uydu alicili 4K TV’si olan hanelerde mumkun olabildi. Yil sonu itibariyle musterilerine 4K servis sunan bir Pay-TV operatoru bulunmuyor.
  • Daha henuz Kasim 2014’te ticari faaliyetine gecmis olan Turkcell TV+ tum dunyada parmak ile gosterilecek bir baslangic yapti. Lansmandan sadece 9 ay sonra mobil ve web aboneleri de dahil olmak uzere 342K aboneye ulasti. Turkcell TV+, Turkcell’in triple-play teklifinin cok guclu bir parcasi olarak yeni abone kazanmada pazari belirgin sekilde domine etti.
  • Digiturk’un sahiplik sorunu neredeyse papatya falina donen surecin sonunda halen belirginleşemedi. beIN Media Group tarafindan satin alindigina dair sayisiz haber cikti ancak yil sonu itibariyle sahipligin halen TMSF’nin elinde oldugu anlasiliyor.
  • Dunyaya baktigimizda 2015 yili OTT boxlar konusunda cok hareketli gecti. Apple TV, Chromecast, Fire TV, Roku ve Android TV’nin yeni platformlari piyasaya cikti. Ozellikle Apple TV’nin mobil dunyada oldugu gibi App Store secenegi sunuyor olmasi sektorde taslari yerinden oynatabilir. Takip edebildigim kadariyla pazarda ilgi oldukca yuksek ve Apple TV uygulamalari hizla artiyor. Bu cihazlarin her biri oldukca rekabetci ve cok zengin icerik alternatifleri sunuyor. Ancak Netflix, Amazon Prime, Hulu gibi OTT senecekleri Turkiye’de mevcut olmadigi icin bizim pazarimiz icin halen nis urunler olarak kaliyorlar. Ancak sesle arama ve uygulama dunyasi TV alaninda yeni paradigma olacak gibi gozukuyor. Bana kalirsa bu trend gecikmeli de olsa ulkemize de gelecektir.

TV teknolojisinde yeni kilometre tasi: 4K-Ultra HD-Bolum 1

TV yayinciligi ilk olarak siyah-beyaz olarak basladi. Daha sonra renkli yayin ve renkli TV’lere gecildi. Analog yayinin yerini sayisal(dijital) yayin aldiginda TV teknolojilerinde yeni bir kilometre tasini geride birakmis olduk. Sonrasinda 2000’li yillarda HD TV hayatimiza girdi. Bugun SD- HD gecisini tam olarak bitmis diyemeyiz ama Turksat uydusunda onlarca HD kanal var. 

Bugunlerde TV ekran cozunurlugunde yeni bir kirilim noktasindayiz. Artik HD yayinina gore 4 kat daha fazla detay sunabilen 4K, diger adiyla Ultra HD yayindan bahsedebiliyoruz.

Elbette bu konu cok kapsamli ve sadece tek bir blog yazisi ile ele alinamayacak kadar detayli. O yuzden bu konudaki paylasimlarimi bir yazi dizisi olarak planladim.

4k-resolution-on-eyes

Oncelikle 4K yayini  (ben Ultra HD yerine 4K demeyi tercih ediyorum, ozel bir sebebi yok, daha kolayima geliyor sanirim :)) TV ekraninda izleyebilmek icin gerekli onsartlar ile baslayalim:

  • 4K cozunurlukte TV : 4K standarti olarak p30 degil p60 formati secildi. Bu formati desteyebilen HDMI protokolu de  HDMI 2.0, HDMI 1.4 p60 destekleyemiyor. O yuzden yeni 4K TV alacaksaniz HDMI 2.0 destegi olduguna emin olunuz. HDMI 1.4 TV ile de 4K yayin izleyebilirsiniz ama TV”niz p60’a cikamaz. Yeni model 4K TV setlerin cogu HDMI 2.0 destekliyor zaten.

 

  • 4K decoder: HD yayinda oldugu gibi 4K cozunurlukle beraber hayatimiza yeni bir sikistirma teknolojisi dahil oldu: HEVC . Bir onceki nesil teknolojiye (H.264) yaklasik %50 daha iyi sonuc veriyor. Bunun yaninda Google da Vp9 adinda yeni bir format uzerinde calisiyor. Buyuk ihtimalle HEVC defacto olacak ama ozellikle YouTube’daki 4K iceriklerin VP9 ile encode edilecegi bekleniyor. VP9 ucretsiz olmasi ile one cikarken HEVC canli yayinlarda daha iyi goruntu kalitesi sagliyor. Uzun lafin kisasi 4K ile beraber gelen yeni nesil sikistirma formatini decode edebilecek uygun bir chipset ve donanim gerekiyor.

 

  • 4K icerik: Elbette 4K formatinda icerik olmadiktan sonra diger tum teknolojiler anlamsiz. 4K icerik canli kanal olabilecegi gibi VOD icerigi de olabilir. Canli kanaldaki 7/24 yayin akisini dolduracak kadar icerik saglamanin zorluklari goz onune alindiginda 4K icerik cesitliliginde VOD icerigin onden gidecegini dusunebiliriz. Netflix gectigimiz sene House of Cards ile 4K formatta dizi uretmeye basladi, onumuzdeki donemde 4K VOD icerik sayisinin hizla artmasini bekliyorum.

 

  • 4K iletmek icin uygun altyapi: Bu maddeye kadar olan ilk 3 onsart HD yayin icin olan sartlara cok benziyordu. HD yayini iletmek icin mevcut altyapi sartlari buyuk oranda yeterli olabiliyordu. Ancak 4K yayin iletmek icin ihtiyac duyulan bant genisligi HD yayini ile kiyas edildiginde basitce 2 kat daha fazla. (Yayin 4 kat daha fazla, sikistirma teknolojisi %50 verim artisi getiriyor) Netflix ornegin Ultra HD yayin icin 25 Mbit/s internet download hizi tavsiye ediyor. Benzer sekilde Subat ayinda test yayinina baslayan TRT 4K kanali da 30 Mbit/s de yayin yapiyor. Dolayisiyla 4K yayini iletmek icin yaklasik 25 – 30 Mbit/s civari bir internet altyapisina ihtiyac oldugunu dusunebiliriz. Iletim mecrasi uydu olacagi zaman da TRT 4K transpoderini referans alacak olursak 15000 symbol rate’e sahip bir transponder ihtiyacindan bahsedebiliriz. Acikcasi kablo mecrasindan yakin zamanda 4K iletim yapilabilecegine pek ihtimal vermiyorum. En guclu alternatifler uydu mecrasi ( 15.000 symbol rate’lik bir transponder temin etmek suretiyle) ve IP altyapisi gibi gozukuyor. IP teknolojisinin en avantajli tarafi scalable (olceklenebilir) olusu. Uydu mecrasinda her 4K kanal icin uydudan uygun bir frekans tahsis etmek gerekirken IP mecrasinda sadece encoder yatirimi yeterli olabiliyor. Bana kalirsa  4K yayni IP’den iletmek konusunda Turkiye’deki ISP’ler arasinda Turkcell Superonline, Turk Telekom’a gore cok daha avantajli bir pozisyonda cunku Superonline’in fiber abonelerinin tamami 4K yayini alabilecek altyapiya sahipken TT musterileri arasinda ADSL uzerinden internet baglantisi sahibi olanlarin icin 4K yayinini alabilmeleri neredeyse imkansiz gozukuyor.

Ikinci bolum ile devam edecegim.

TRT 4K Kanali yayinda!

TRT 4K kanali,  gectigimiz hafta 19 Subat’ta test yayinina  basladi. Bu gercekten de HD yayin formatindan sonraki yeni nesil format olan 4K (Ultra HD) icin buyuk bir adim olacak. Bu konudan linkedin’deki asagidaki post ile haberim oldu.

unnamed

TRT 4K yayini ile ilgili onemli bilgiler soyle:

  • TRT 4K kanali en yeni sikistirma teknoloji ile HEVC (H265) ile encode ediliyor.
  • Bu yayini izleyebilmek icin ya entegre uydu alicisi olan bir 4K TV setiniz, yoksa hem 4K TV’niz hem de 4K decode edebilecek yeni nesil bir uydu aliciniz olmasi gerekiyor.
  • Yayinin 50p olmasi onemli bir bilgi cunku 4K’nin p25 mi p50 mi olacagina dair tartismalar vardi. TRT 4K, Turkiye’de 4K yayinin standartini da koymus oldu.
  • Yayinin 30MBit oldugu bilgisi de kritik. Buna gore  4K yayini uydu disinda ancak fiber internet altyapisi ile saglanabilir. DSL teknolojisi 4K yayincilik icin yetersiz kalacaktir.
  • 4K yayinda HEVC formati kullanilacagi icin Turkiye’deki Pay-TV operatorlerinin halihazirda sahada kullanilan milyonlarca STB’i, yeni nesil 4K yayinini almak icin yeterli degil.  Bunun Turkcesi SD alici – HD alici gecisinde oldugu gibi HD alicilarin da 4K alicilar ile yenilenmesi gerekecek.
  • TRT 4K kanalinin, Turkiye’deki 4K TV satislarini boost ettirecegini dusunuyorum. Cunku bu tip teknoloji kirilimlarinda tuketicileri yeni TV yatirimi yapmaktan en fazla alikoyan konu icerik eksikligi oluyor. Turksat, TRT ve Vestel isbirliginden en buyuk ticari faydayi aralarinda Vestel’in de bulundugu 4K TV ureticileri saglayacak gibi gozukuyor. En son baktigimda 55” 4K TV fiyatlari 3000 TL civarina inmisti. Onumuzdeki sene yaz donemine kadar 4K TV fiyatlarinin cok daha asagilara inmesini bekliyorum.

Gectigimiz Cuma gunu ofisteki Samsung 4K TV ile TRT 4K kanalini izleme firsatim oldu. Gecen seneki Dunya Kupasi finaline denk geldim, gercekten cok keyifli bir deneyimdi. Hatta artik ciddi ciddi 4K TV almayi dusunmeye basladim. Halihazirda kullandigim Samsung 40” C650  LCD TV modeli artik beni degistir diyor yavas yavas 🙂

IMG_2804 (1)