Set-Top-Box ne ola ki !?! Set-üstü-ocak falan mı?

Ben bir dilbilimci değilim, sadece bir mühendisim. Ancak bir birey olarak mesleki hayatımda çok sık kullandığım bir kelimeye uygun bir Türkçe karşılık bulmaya çalışacağım.

Kelimemiz Set-Top-Box. 

Tanımı : A set-top box (STB) or set-top unit (STU) is a device that connects to a television and an external source of signal, turning the signal into content which is then displayed on the television screen.

Kaynak:wikipedia.

Türkçesi: Televizyon ve dış kaynak sinyaline bağlanarak, sinyali içeriğe çeviren ve daha sonra televizyon ekranında gösterilmesini sağlayan cihazdır.

Türkiye’de yaklaşık 10 milyon evde kullanıldığı tahmin edilen uydu alıcıları özel bir Set-Top-Box (STB) çeşididir. Uydu alıcıları, yukarıdaki tanımda ifade edilen dış kaynak olarak uydu sinyalini kullanır. Digiturk’un müşterilerine dağıttığı cihazlar da bir uydu alıcısı yani bir STB’dır. Ayrıca, Teledünya markasıyla TURKSAT tarafından dağıtılan cihazlar da STB’a örnektir. Uydu alıcılarından farklı olarak Teledünya STB’ları yayını kablo üzerinden alır. ( Teledünya, internet sitesinde “Set top box” ifadesini kullanmış, sanırım Türkçe bir karşılık bulamadılar ! Kablo alıcısı deselermiş keşke. )

Çok yakında TTNET tarafında ticari lansmanı yapılacak IPTV hizmetinin bir parçası olan IPTV alıcıları da bir STB örneğidir. Digiturk yayınları uydu üzerinden, Teledünya yayınları kablo altyapısı üzerinden, TTNET’in IPTV hizmeti ise IP altyapısı üzerinden TV yayınını son kullanıcıya ulaştırmaktadır.

STB’lara başka bir örnek de yaklaşık 4-5 senedir test denemeleri (!) devam eden karasal yayın için kullanılan STB’lardır. Bu cihazlar yıllardır çatal antenlerle aldığımız yayın dijital olarak gönderildiğinde yayını decode edebilmek için kullanılacaktır.

Yukarıda 4 değişik STB çeşidinden bahsettim. Farkettiyseniz dijital yayın dört örnekte de değişik mecralardan (uydu,kablo,IP network’u,karasal) STB’lara iletilmekte, STB da sıkıştırılmış dijital formatta gelen yayını decode ederek televizyona ses ve görüntü olarak SCART ve/veya HDMI kablo üzerinden göndermektedir.

İnternette yaptığım kısa araştırmada STB için kullanılan Türkçe karşılıklar şöyle:

* Uydu alıcısı (bu tanım eksik kalıyor, çünkü uydu alıcısı diyerek özel bir STB çeşidini ifade etmiş oluyorsunuz)
* Decoder (Bu da STB’ın tam karşılığı olmuyor, Decoder genel anlamda STB’ın içindeki ana çipe verilen isim)
* Dijital alıcı (Bu kelime de STB’ı sadece alıcı olarak değerlendirmiş oluyor, evet STB yayını alıyor ancak decoding işlemi olmadan TV’de ses ve görüntüye dönüşmüş olmuyor)

Gördüğünüz gibi STB’a genel anlamda bir karşılık bulmak oldukça güç. Birkaç yerde de rastladığım Set-üstü- cihaz sanırım en uygunu oluyor. Bu ifade de ilk başka çok farklı çağrışımlar yapıyor.

Bence en sağlıklısı STB yayını hangi mecradan alıyorsa ona göre isimlendirmek: Uydu alıcısı, Kablo alıcısı, Karasal alıcı, IPTV alıcısı vb.
 

“Set-Top-Box ne ola ki !?! Set-üstü-ocak falan mı?” üzerine 3 yorum

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir